Ga je met een aanhangwagen naar Duitsland en vraag je je af welk rijbewijs je precies nodig hebt? Goede vraag, want de Duitse politie controleert scherp en de regels wijken net genoeg af om twijfels te zaaien. In dit artikel leg ik je als rijinstructeur van Rijschool Lu Kyn helder uit welk rijbewijs bij jouw combinatie hoort, hoe het zit met Tempo 100 en welke Duitse regels vaak worden vergeten. Je krijgt praktische voorbeelden, een simpele stappencheck en nuttige tips uit de praktijk, zodat je met een gerust gevoel de grens over gaat.
In één oogopslag: welk rijbewijs heb je in Duitsland nodig met een aanhanger
In Duitsland geldt jouw Nederlandse of Belgische rijbewijscategorie één op één. Met andere woorden, de categorie die op je rijbewijs staat bepaalt wat je in Duitsland mag trekken. Globaal komt het neer op het volgende:
B: je mag een aanhangwagen tot 750 kilogram trekken of zwaarder dan 750 kilogram zolang de toegestane maximummassa van de auto en de aanhanger samen niet meer is dan 3500 kilogram.
B met code 96: je mag met een combinatie tot 4250 kilogram rijden.
BE: je mag een aanhangwagen trekken met een toegestane maximummassa boven 750 kilogram, in Nederland doorgaans tot 3500 kilogram voor de aanhanger, uiteraard binnen de technische trekgrenzen van je auto.
Belangrijk: Duitsland erkent deze EU categorieën. Een Nederlands B blijft dus B, een B96 blijft B96 en een BE blijft BE. Oude Duitse klasse 3 rechten gelden niet voor bestuurders met een Nederlands rijbewijs.
Waarom de massa’s op papier doorslaggevend zijn
De Duitse politie kijkt in de basis naar de toegestane maximummassa’s op de kentekencard en niet naar wat je die dag werkelijk weegt. Dat betekent dat je combinatie op papier binnen de grenzen van jouw rijbewijscategorie moet vallen. Controleer dus altijd de waarden op je kenteken en dat van de aanhanger.
Voorbeelden uit de praktijk
Voorbeeld 1: auto 2000 kilogram toegestane maximummassa en aanhanger 1300 kilogram toegestane maximummassa. Samen 3300 kilogram. Rijbewijs B volstaat.
Voorbeeld 2: auto 2100 kilogram en aanhanger 1600 kilogram. Samen 3700 kilogram. Je hebt B met code 96 of BE nodig.
Voorbeeld 3: auto 2300 kilogram en aanhanger 2000 kilogram. Samen 4300 kilogram. B96 is niet voldoende, BE is nodig. Daarnaast moet de aanhanger binnen de toegestane trekhaakwaarden van de auto blijven.
Twijfel je over de berekening of het lezen van de kentekengegevens, vraag dan hulp. In onze lessen merk ik dat een korte uitleg met beide kentekens erbij veel misverstanden voorkomt.
Tempo 100 in Duitsland met aanhanger
Op de Duitse snelweg is de basissnelheid voor auto met aanhanger 80 kilometer per uur. Met een Tempo 100 ontheffing mag je 100 kilometer per uur rijden. Dat scheelt flink reistijd, zeker als je regelmatig door Duitsland rijdt. Let op: op andere wegen gelden altijd de plaatselijke snelheidslimieten en met een aanhanger blijf je op autosnelwegen met drie rijstroken op de eerste twee rijstroken rijden.
Wanneer is Tempo 100 interessant
Tempo 100 is vooral zinvol wanneer je veel Autobahn rijdt en je combinatie stabiel en technisch goed is. In de praktijk merk ik dat bestuurders met een degelijke geremde aanhanger en correcte belading het extra tempo prettig en toch rustig vinden, mits de aanhanger aan de eisen voldoet.
Eisen voor de Tempo 100 ontheffing
Er zijn eisen voor zowel het trekkende voertuig als de aanhangwagen. In hoofdlijnen:
Trekkend voertuig: voorzien van ABS en een ledig gewicht dat past bij de gewichtsverhouding met de aanhanger.
Aanhangwagen: ingeslagen chassisnummer, oplooprem, hydraulische schokdempers, banden met passende snelheidsindex die niet ouder zijn dan zes jaar en bij voorkeur een goedgekeurde antislingerkoppeling.
Gewichtsverhouding: zonder antislingerkoppeling mag de beladen aanhanger maximaal 110 procent van het ledig gewicht van het trekkende voertuig zijn. Met een goedgekeurde antislingerkoppeling mag dat 120 procent zijn. Concreet voorbeeld: ledig gewicht auto 1600 kilogram. Zonder antislingerkoppeling mag de aanhanger inclusief lading 1760 kilogram wegen. Met antislingerkoppeling mag dat 1920 kilogram zijn.
Zo vraag je Tempo 100 aan
Een keuring kan in Nederland via Dekra of TÜV Nord. Na goedkeuring ontvang je een certificaat en een Tempo 100 sticker die je achterop de aanhanger aanbrengt. De ontheffing blijft geldig zolang de aanhanger aan de voorwaarden blijft voldoen. Aanvragen kan alleen door de rechtmatige eigenaar van de aanhanger.
Rijbewijssituaties die vaak tot verwarring leiden
Oude Duitse klasse 3 versus Nederlands rijbewijs
Je leest online wel eens dat je in Duitsland met een gewone B tot 7500 kilogram zou mogen rijden. Dat klopt niet voor een Nederlandse bestuurder. Het gaat om oude Duitse klasse 3 rechten of om de categorie C1 bij Duitse bestuurders. Met een Nederlands rijbewijs blijven jouw EU categorieën leidend, ook in Duitsland.
B of B96 met een zwaardere bestelauto
Wie met een relatief zware bus rijdt en daarachter een aanhanger hangt, loopt sneller tegen de grens van 3500 kilogram of 4250 kilogram aan. Op papier optellen is dus cruciaal. Ga niet uit van de lading die je vandaag meeneemt, maar van wat er op kenteken staat. Een B96 aanvulling is vaak een eenvoudige en betaalbare manier om flexibel binnen de regels te blijven, maar bij hogere trailerwaarden is BE noodzakelijk.
Caravan of bagagewagen, maakt dat verschil
Voor de rijbewijscategorie maakt het geen verschil of je een caravan of een bagagewagen trekt. De gewichten op papier bepalen de categorie. Voor Tempo 100 kunnen eisen en interpretatie bij caravans iets afwijken van die bij aanhangwagens, dus lees de actuele voorwaarden goed door en laat je bij twijfel keuren of adviseren.
Overige Duitse regels die je niet wilt vergeten
Snelheden en rijstroken
Basissnelheid met aanhanger buiten de bebouwde kom is 80 kilometer per uur, op de Autobahn eveneens 80 kilometer per uur. Met Tempo 100 mag je 100 kilometer per uur op de Autobahn. Bij drie rijstroken per richting gebruik je met een aanhanger de twee rechterrijstroken, tenzij je moet voorsorteren. Inhalen is toegestaan binnen de limieten, al geldt op sommige trajecten een inhaalverbod voor zware voertuigen.
Zon en feestdagen met bedrijfsauto en aanhanger
Er geldt een rijverbod op zon en feestdagen voor bedrijfsauto met aanhanger bij zakelijke ritten. Rijd je privé met bijvoorbeeld een bagagewagen tijdens je vakantie dan mag je wel rijden. Vervoer voor de handel valt onder zakelijk gebruik, een hobbyrit zoals een oldtimer naar een show valt daar doorgaans niet onder. Twijfel je, controleer dan vooraf de actuele uitleg van de lokale autoriteiten.
Reddingsstrook en ritsen
Bij file op wegen met meerdere rijstroken moet je een reddingsstrook vrijhouden. Links gaat zo ver mogelijk links, de overige rijstroken schuiven naar rechts. Begin hiermee zodra het verkeer stapvoets rijdt. Ritsen tot bijna aan de versmalling is verplicht. Niet meewerken levert hoge boetes op.
Verlichting, spiegels en lading
Zorg dat je aanhangwagenverlichting werkt en dat je bij brede aanhangers voldoende zicht hebt met extra spiegels. Lading mag niet aan de voorkant uitsteken en achter slechts binnen de Duitse marges. Steekt de lading meer dan één meter naar achteren uit, markeer dan correct en zorg in het donker voor verlichting en reflectie.
Verplicht mee en aanbevolen
Trek je een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van meer dan 750 kilogram dan zijn twee wielkeggen verplicht. Verder is een gevarendriehoek verplicht en is een veiligheidsvest sterk aan te raden. Controleer de regelgeving als je met een Duits kenteken rijdt, want dan gelden soms aanvullende eisen zoals een draagbaar knipperlicht bij zwaardere voertuigen.
Mobiele telefoon en apparatuur
Vasthouden van een telefoon is verboden, ook stilstaand in de file of bij rood licht. Gebruik een houder en bedien alleen wanneer de motor uit staat. Zet functies voor flitspaalsignalering in je navigatie uit, want het gebruik daarvan is verboden.
Stap voor stap bepalen welk rijbewijs je nodig hebt
Volg deze eenvoudige volgorde met je kentekens erbij. Zo leer ik het ook aan leerlingen en klanten die voor het eerst met aanhanger naar Duitsland gaan.
Stap 1: noteer de toegestane maximummassa van je auto. Dit is de waarde die bij TMM of toegestane maximummassa staat op je kentekencard.
Stap 2: noteer de toegestane maximummassa van je aanhangwagen. Controleer of deze geremd is. Voor Tempo 100 is een geremde aanhanger met schokdempers de norm.
Stap 3: tel de twee toegestane maximummassa’s op. Is de som tot en met 3500 kilogram dan volstaat rijbewijs B. Ligt de som boven 3500 en tot 4250 kilogram dan heb je B met code 96 nodig. Ga je daaroverheen of heeft de aanhanger een hogere TMM dan bij B of B96 is toegestaan, dan heb je BE nodig.
Stap 4: check de technische trekgrenzen van je auto. Die vind je op het kenteken en vaak in de handleiding. Ook met BE mag je nooit boven de maximale trekhaakwaarden van je auto uitkomen.
Stap 5: wil je Tempo 100, controleer dan of je aanhanger en auto aan de eisen voldoen en of de gewichtsverhouding klopt. Overweeg een keuring bij Dekra of TÜV.
Praktijktips van Rijschool Lu Kyn
Uit onze lessen in Julianadorp, Alkmaar, Den Helder en Hoorn zie ik dat zelfvertrouwen met een aanhanger vooral ontstaat door beheersing bij lage snelheid. Kun je rustig achteruit manoeuvreren en strak inparkeren, dan rijd je ook ontspannen op de Autobahn. Oefen dus ruim op tijd je bocht achteruit, kijkgedrag en plaats op de weg. Handige startpunten zijn onze uitleg over achteruit rijden en inparkeren.
Wil je je bochten en correcties beter aanvoelen, bekijk dan onze uitleg over achteruit rijden met een aanhanger via achteruit rijden en verbeter je krappe manoeuvres met de tips uit cursus inparkeren. Merk je dat sturen met aanhanger je verrast, kijk dan ook even naar onze uitleg over welke kant sturen bij achteruit rijden.
Checklist voor vertrek naar Duitsland met aanhanger
Rijbewijs en categorie controleren op je pasje (B, B96 of BE).
Kentekencards van auto en aanhanger meenemen.
Technische trekgrenzen checken en binnen de marges blijven.
Banden op juiste spanning, voldoende profieldiepte en niet ouder dan zes jaar voor Tempo 100.
Verlichting, remmen, neuswiel en koppeling controleren. Breekkabel correct aanbrengen.
Wielkeggen, gevarendriehoek en bij voorkeur veiligheidsvesten aan boord.
Tempo 100 certificaat en sticker indien van toepassing.
Belading verdelen met genoeg kogeldruk en zware delen laag boven de as.
Route en rustpunten plannen en rekening houden met het zondagregime voor zakelijke ritten.
Veelgemaakte fouten en hoe je ze voorkomt
De meest voorkomende fout is vertrouwen op het werkelijke gewicht in plaats van op de toegestane massa’s. Een tweede klassieker is onderschatte kogeldruk en onrustige belading. Tot slot vergeten mensen bij Tempo 100 de bandendatum of schokdempers. Mijn advies blijft: controleer papierwerk en techniek in één keer zorgvuldig, dan ga je met een gerust hart op weg.
Boetes en verzekering
Rijden met de verkeerde rijbewijscategorie kan leiden tot een forse boete en gedoe met je verzekering bij schade. In Duitsland zijn boetes voor snelheid, reddingsstrook en telefoon stevig. Voorkom dat je vakantie of klus duurder uitpakt door vooraf je categorie en papieren te checken.
Tot slot over wetgeving en actualiteit
Regels kunnen wijzigen. De kern blijft dat Duitsland jouw EU rijbewijscategorie volledig erkent en dat men in de basis de waarden op kenteken hanteert. Controleer vlak voor vertrek de actuele informatie bij officiële bronnen zoals de deelstaat of een betrouwbare partij als ANWB of ADAC. Zo weet je zeker dat je up to date op weg gaat.
Samengevat: in Duitsland rij je met de aanhanger op basis van de EU categorie op je rijbewijs. B tot 3500 kilogram combinatie, B96 tot 4250 kilogram en voor zwaardere combinaties BE, altijd binnen de technische grenzen van je auto. Wil je op de Autobahn 100 rijden, regel dan een Tempo 100 ontheffing en zorg dat je uitrusting en belading op orde zijn. Heb je vragen of wil je je manoeuvres verbeteren, dan helpen we je bij Rijschool Lu Kyn graag op weg.
Welk rijbewijs heb ik in Duitsland nodig met aanhanger
Je EU categorie bepaalt wat je mag. Met B mag je tot 3500 kilogram combinatie rijden, met B96 tot 4250 kilogram en met BE zwaarder, binnen de technische trekgrenzen. Duitsland erkent deze categorieën volledig. Let op dat men kijkt naar de toegestane maximummassa’s op kenteken en niet naar het werkelijke gewicht van die dag.
Mag ik met rijbewijs B in Duitsland een aanhanger boven 750 kilogram trekken
Ja, mits de combinatie op papier niet boven 3500 kilogram uitkomt. Is de som hoger, dan heb je B96 nodig tot 4250 kilogram of BE voor nog zwaarder. Controleer altijd de toegestane maximummassa van auto en aanhanger op de kentekens en blijf binnen de trekhaakwaarden van je auto.
Geldt Tempo 100 alleen met rijbewijs BE
Tempo 100 staat los van je rijbewijscategorie. Het is een ontheffing voor de aanhanger en combinatie die je recht geeft om 100 kilometer per uur te rijden op de Autobahn. Je moet voldoen aan technische eisen zoals ABS op de auto, schokdempers en jonge banden op de aanhanger en een kloppende gewichtsverhouding.
Is mijn Nederlandse B96 geldig in Duitsland
Ja, B met code 96 is een EU categorie en wordt in Duitsland erkend. Met B96 mag je een combinatie tot 4250 kilogram toegestane maximummassa besturen. Ga je daarboven, dan is BE nodig. Neem je rijbewijs mee en let erop dat de politie de waarden op kenteken controleert.
Klopt het dat je in Duitsland met B tot 7500 kilogram mag rijden
Nee, dat is een hardnekkig misverstand. Verhalen hierover gaan over oude Duitse klasse 3 rechten of de categorie C1 voor Duitse bestuurders. Met een Nederlands rijbewijs gelden de EU categorieën B, B96 en BE. Voor zwaardere voertuigen dan 3500 kilogram heb je C1 of C nodig, niet B.