Sta je klaar met een volle aanhanger of caravan en vraag je je af of jouw rijbewijs wel voldoende is? Je bent niet de enige. De regels lijken eenvoudig, maar draaien om de toegestane maximale massa van auto en aanhanger samen. In dit artikel leggen we helder uit wanneer rijbewijs B volstaat en wanneer B code 96 of BE verplicht is. Je krijgt praktische rekenvoorbeelden, tips uit onze lessen en duidelijke stappen om zelf te bepalen wat jij nodig hebt. Zo ga je veilig en zonder zorgen op pad.
Wanneer heb je welk rijbewijs nodig
De kern van de regels is de toegestane maximale massa. Dat is het lege gewicht plus het maximale laadvermogen, zoals op de kentekenpapieren staat. Het gaat dus niet om wat je op dat moment werkelijk weegt, maar om wat maximaal is toegestaan.
Met rijbewijs B mag je altijd een aanhanger tot en met 750 kg toegestane maximale massa trekken. Is de aanhanger zwaarder dan 750 kg, dan mag je met B nog steeds rijden zolang de combinatie van auto en aanhanger samen niet boven 3500 kg toegestane maximale massa komt.
Met B code 96 mag de combinatie tot en met 4250 kg zijn. Dit is handig als je net boven de grens van 3500 kg uitkomt, bijvoorbeeld met een zwaardere caravan of paardentrailer. Voor B code 96 doe je een praktijkexamen, er is geen apart theoriecertificaat nodig.
Met BE mag je in de basis een aanhanger tot 3500 kg toegestane maximale massa trekken. Heb je BE behaald vóór 19 januari 2013, dan gelden ruimere rechten en kun je onder voorwaarde van voertuiggrenzen zwaarder rijden. Heb je BE na die datum gehaald, dan is 3500 kg de hoofdregel en gelden er slechts onder specifieke voorwaarden uitzonderingen, bijvoorbeeld bij sommige middenasaanhangwagens. Belangrijk blijft altijd de beperking van jouw auto en trekhaak. Controleer de maximale trekhaaklast, de geremde en ongeremde trekgewichten en de toegestane kogeldruk.
Het aantal assen of dat de aanhanger een dubbelasser is, verandert de rijbewijsverplichting op zichzelf niet. De doorslaggevende factor blijft het toegestane maximumgewicht van de aanhanger en de gecombineerde massa van auto en aanhanger.
Zo bepaal je stap voor stap jouw situatie
Wil je snel weten waar jij aan toe bent, volg dan deze volgorde:
Stap 1 Bekijk het kentekenbewijs van je auto en de gegevens van de aanhanger. Noteer de toegestane maximale massa van beide. Voor een aanhanger zonder eigen kenteken staat de grens vaak op het typeplaatje.
Stap 2 Tel de toegestane maximale massa van auto en aanhanger bij elkaar op. Is de aanhanger maximaal 750 kg, dan is B altijd toegestaan. Is de aanhanger zwaarder dan 750 kg en blijft de combinatie tot en met 3500 kg, dan is B ook voldoende. Tussen 3501 en 4250 kg heb je B code 96 nodig. Boven 4250 kg kom je in de BE categorie, waarbij na 2013 voor de aanhanger normaal een grens van 3500 kg geldt.
Stap 3 Check de voertuiggrenzen. De auto moet het geremd gewicht van de aanhanger aankunnen, de trekhaaklast en de toegestane kogeldruk mogen niet worden overschreden. Deze technische limieten zijn niet optioneel, ze gaan boven alles.
Voorbeelden uit de praktijk
Voorbeeld 1 Auto 2000 kg toegestane maximale massa, aanhanger 700 kg. Combinatie 2700 kg. Rijbewijs B volstaat.
Voorbeeld 2 Auto 2200 kg, aanhanger 1200 kg. Combinatie 3400 kg. Aanhanger is zwaarder dan 750 kg, maar de combinatie blijft onder 3500 kg. Rijbewijs B volstaat mits de auto het aanhanggewicht technisch aan kan.
Voorbeeld 3 Auto 2300 kg, caravan 1600 kg. Combinatie 3900 kg. B is niet genoeg. B code 96 is toegestaan tot 4250 kg. Bij twijfel over belading en stabiliteit is BE vaak de verstandigere keuze.
Voorbeeld 4 Auto 2500 kg, trailer 2000 kg. Combinatie 4500 kg. B code 96 is niet voldoende. BE is vereist en let op de 3500 kg grens voor de aanhanger bij BE afgegeven na 2013, plus de limieten van de auto en trekhaak.
Verschillen B, B code 96 en BE in het dagelijks gebruik
Rijbewijs B is ideaal voor lichte aanhangers, tuinafval of kleine bagagewagens. Met B code 96 kun je comfortabel op vakantie met een iets zwaardere caravan zonder direct naar BE te hoeven. Rijbewijs BE biedt de meeste speelruimte, zeker bij paardentrailers, zwaardere dubbele assers of werktrailers. Bij Rijschool Lu Kyn zien we dat leerlingen die regelmatig met een grotere aanhanger rijden, veel baat hebben bij de extra trainingsuren voor BE. Het geeft rust, vooral bij invoegen, afdalen en filerijden.
Let op dat veel caravans en trailers technisch prima rijden binnen de regels van B, maar dat je marge kleiner is. In de lessen adviseren we bewust te beladen, zware spullen laag en bij de as, en altijd de kogeldruk te controleren. Kleine aanpassingen maken groot verschil in stabiliteit.
Veiligheid en voertuiggrenzen
Naast de rijbewijsregels zijn de technische limieten van jouw auto bepalend. Controleer het geremd en ongeremd trekgewicht, de maximale trekhaaklast, de toegestane kogeldruk en de bandenindices. Deze vind je op het kentekenbewijs of via de voertuiggegevens bij de RDW. Een fietsendrager telt niet als aanhanger, maar ook daar gelden regels voor zichtbaarheid en verlichting.
Uit ervaring weten we dat slingeren vaak ontstaat door verkeerde belading of te weinig kogeldruk. Verlaag snelheid tijdig, rem niet hard, maar neem gas terug en houd rustig koers. Oefenen met manoeuvreren en achteruitrijden maakt een wereld van verschil voor je zelfvertrouwen en veiligheid.
Opleiding en examen bij Rijschool Lu Kyn
Rijschool Lu Kyn uit Julianadorp verzorgt praktijktrainingen voor rijden met aanhanger en BE. We starten met een korte voertuigcheck, belading en spiegels, waarna we focussen op wegrijden, bochtentechniek, snelweg en vooral achteruit manoeuvreren. Wil je vooraf je bochtgevoel opfrissen, bekijk dan onze uitleg over achteruit sturen in bochten via bocht achteruit rijden. Benieuwd hoe een examen globaal verloopt, lees dan onze pagina hoe ziet een rijexamen eruit. We bieden logische opstapplaatsen in Den Helder, Alkmaar en Hoorn.
Handige checks voor vertrek
Neem een paar minuten voor deze snelle controle. Kloppen koppeling en borging, werken verlichting en remmen, staat de lading vast en is de nummerplaat zichtbaar. Meet bij twijfel de kogeldruk en controleer bandenspanning van auto en aanhanger. Plan je route met oog voor wind en hellingen. Zo vertrek je met een gerust gevoel.
Samengevat draait het antwoord op wanneer aanhanger rijbewijs vooral om de toegestane maximale massa van auto en aanhanger samen, plus de technische grenzen van jouw voertuig. Met B kan meer dan je denkt, B code 96 geeft net wat extra ruimte en met BE rijd je comfortabel en veilig met zwaardere combinaties. Wil je zekerheid en routine opbouwen, dan helpen wij je graag met een praktische training, afgestemd op jouw combinatie en doelen.
Wanneer heb ik precies een aanhanger rijbewijs nodig
Je hebt een aanhanger rijbewijs nodig zodra de aanhanger zwaarder is dan 750 kg en de combinatie van auto en aanhanger samen boven 3500 kg uitkomt. Tussen 3501 en 4250 kg volstaat B code 96. Boven 4250 kg is BE verplicht. Controleer altijd de toegestane maximale massa en de trekgrenzen van je auto.
Geldt voor een dubbelasser andere regelgeving
Het aantal assen bepaalt niet welk rijbewijs je nodig hebt. De doorslaggevende factoren zijn de toegestane maximale massa van de aanhanger en de gecombineerde massa met de auto. Een dubbelasser is vaak zwaarder en komt daardoor sneller in B code 96 of BE terecht, maar er is geen aparte dubbelasser regel.
Heb ik theorie nodig voor B code 96 of BE
Voor B code 96 en BE is geen apart theoriecertificaat vereist. Je doet een praktijkexamen bij het CBR waarin onder meer aankoppelen, verkeersdeelname en bijzondere verrichtingen zoals achteruit manoeuvreren worden beoordeeld. Een korte en gerichte praktijkopleiding verhoogt je slagingskans en je veiligheid op de weg.
Wat is de boete voor rijden zonder het juiste rijbewijs
Rijden met een combinatie waarvoor je geen geldig rijbewijs hebt levert een forse geldboete op en kan gevolgen hebben voor je verzekering bij schade. Los van de boete is het veiligheidsrisico groot, omdat remweg, stabiliteit en belading niet aansluiten bij jouw bevoegdheid. Zorg dus altijd dat je licentie klopt.
Maakt het uit wat de aanhanger echt weegt of wat er op papier staat
Voor de rijbewijskeuze kijkt de wet naar de toegestane maximale massa, dus wat op het kenteken of typeplaatje staat. Het daadwerkelijke gewicht is daarbij niet leidend. Daarnaast moet je altijd binnen de technische limieten van je auto, trekhaaklast en kogeldruk blijven. Controleer deze waarden voordat je vertrekt.