Je rijdt in de tweede versnelling, de motor jankt een beetje en je vraagt je af of het tijd is om op te schakelen. Als rijinstructeur bij Rijschool Lu-Kyn zie ik dit moment vaak: net dat tikje te laat of juist te vroeg. In dit artikel leg ik helder uit wat opschakelen is, wanneer je het doet en hoe je het soepel uitvoert zonder schokken. Ook krijg je compacte richtlijnen voor toeren en snelheid, verschillen tussen benzine en diesel en veelgemaakte fouten die je makkelijk voorkomt. Zo rijd je comfortabeler, zuiniger en zelfverzekerder.
Wat is opschakelen?
Opschakelen is in een handgeschakelde auto wisselen naar een hogere versnelling om het motortoerental te verlagen en efficiënter te rijden. Buiten het verkeer kan het woord iets anders betekenen, maar in rijlessen bedoelen we altijd het schakelen naar een hogere versnelling.
Wanneer opschakelen?
Toerental en snelheid
Richtlijn: benzine rond 2.000 tot 2.500 tpm, diesel rond 1.500 tot 2.000 tpm. Let op geluid, trillingen en de snelheid: zodra de motor druk klinkt en de auto vlot meekomt, schakel je door. Pas dit aan bij invoegen, bochten of hellingen waar je juist kracht nodig hebt.
Zo schakel je soepel op
Gas iets los, koppeling in, pook rustig naar de volgende versnelling, koppeling op het aangrijpingspunt laten komen en tegelijk weer licht gas geven. Kijk ver vooruit en houd je rechterhand alleen bij het schakelen van het stuur. Rust in je beweging voorkomt slippen en schokken. Meer oefenen? Bekijk onze autorijlessen of lees over het praktijkexamen.
Wil je opschakelen echt in de vingers krijgen? Bij Rijschool Lu-Kyn in Julianadorp, met opstap in Alkmaar, Den Helder en Hoorn, trainen we je timing en techniek tot het vanzelf gaat. Zo rij je rustiger, zuiniger en zekerder.
Bij welke toeren moet ik opschakelen?
Gebruik 2.000 tot 2.500 tpm als uitgangspunt bij benzine en 1.500 tot 2.000 tpm bij diesel. Versnellen, hellingen, passagiers en bagage vragen soms om iets later opschakelen. Hoor je de motor nadrukkelijk werken of zie je het toerental snel stijgen terwijl de auto vlot meekomt, dan is het tijd om op te schakelen.
Mag je een versnelling overslaan bij opschakelen?
Ja, dat kan wanneer snelheid en toerental het toelaten. Bijvoorbeeld van twee naar vier bij rustig optrekken op vlakke weg. Sla geen versnelling over als je juist kracht of snelle acceleratie nodig hebt. Op examen is overslaan prima, mits je controle houdt en de motor niet laat bokken of ondertoeren draait.
Wat is het verschil tussen opschakelen en terugschakelen?
Opschakelen is naar een hogere versnelling gaan om toeren te verlagen, rust en zuinigheid te krijgen. Terugschakelen is naar een lagere versnelling gaan voor meer trekkracht of motorrem. Gebruik terugschakelen voor inhalen, hellingen of afremmen op de motor, en opschakelen zodra de motor weer genoeg snelheid en toeren heeft.
Moet ik opschakelen in een bocht of vlak erna?
Plan vóór de bocht. Kies de juiste versnelling vooraf, rijd de bocht met stabiele snelheid en schakel pas weer op wanneer de auto rechtuit gaat en je uitzicht hebt. Zo houd je balans en grip. Bij een lange, ruime bocht kun je soms middenin opschakelen, maar alleen als de auto volledig stabiel is.
Hoe werkt opschakelen in een automaat of elektrische auto?
In een automaat en de meeste elektrische auto’s hoeft opschakelen niet handmatig. De auto kiest zelf. Focus op vloeiend gas geven. Je kunt soms handmatig ingrijpen met plus en min of een sportstand voor kortstondig hogere toeren. Bij EV’s is er meestal één versnelling; gebruik de B stand voor extra regeneratie, niet om op te schakelen.